Szwecja - informacje podstawowe
Szwecja - Sverige
Królestwo Szwecji, Szwecja (Sverige, Konungariket Sverige) - to państwo leżące w Europie Północnej, które zalicza się do państw skandynawskich. Szwecja należy od 1995 roku do Unii Europejskiej. Graniczy przez morze z Danią, Niemcami Polską oraz lądem z Norwegią i Finlandią.
Historia Szwecji
Południowe rejony współczesnej Szwecji (Skanii) to była część praojczyzny Germanów. W czasach średniowiecza, skandynawskie plemiona Normanów zasiedliły środkową oraz północną część Szwecji. Z kolei IX i XI wiek to wyprawy łupieżcze tutejszych wikingów na Ruś i Bizancjum. Od 1397 Szwecja jest w unii kalmarska z Danią i Norwegią. W XII w.-XIII w. nastąpił podbój Finlandii przez Szwedów.
XVI wiek
Rok 1523 Gustaw I Waza doprowadza do usamodzielnienia się Szwecji, panuje dynastia Wazów, w tym czasie nastąpiło też przyjęcie luteranizmu. W latach 1592-1599 isntiała unia polsko-szwedzka, Szwecja był połączona unią personalną z Rzeczpospolitą.
XVII wiek
W 1645 Szwecja włączyła do swojego terytorium Estonię, wcześniej nastąpił podbój części Łotwy i Estonii. Szwecja prowadziła Wojny z Danią, Polską i Rosją oraz w latach 1630-1648 udział brała w wojnie trzydziestoletniej, dzięki której Królestwo Szwecji uzyskało pozycję mocarstwa oraz zdobycze terytorialne. Czasy od roku 1561, a zwłaszcza w XVII w., od panowania Gustawa II Adolfa (1611-1632, do Karola X Gustawa 1654-1660) to walki o przejęcie dominacji w rejonie Morza Bałtyckiego.
XVIII wiek
Klęska Karola XII w wojnie północnej (1700-1721) spowodowała utratę większości wywalczonych zdobyczy, a także Szwecja utraciła rangę mocarstwa. Większość zdobyczy została utracona głównie na rzecz Rosji. Śmierć Karola w roku 1718 spowodowała nastanie tzw. ery wolności (lata 1718-1772). Był to okres, w którym rozkwitł parlamentaryzm, a jednocześnie zmniejszyły się polityczne wpływy tronu. Era wolności miała swój koniec w momencie gdy, gdy Gustaw III odnowił władzę absolutną poprzez zamach stanu. Jednym z ważniejszych wydarzeń epoki było Zniesienie cenzury w Szwecji (1766). W pierwszej połowie tej epoki dwie frakcje; 'partia kapeluszy" i "partia czapek" rywalizowały o władze i wpływy.
XIX wiek
W roku 1809 zwierzchnikiem Finlandii stała się carska Rosja, a w roku 1814 Norwegii został narzucona unia personalna (którą zerwała w 1905). Od 1818 panowanie dynastii Bernadotte.
XX wiek
W chwili obecnej głową państwa jest Karol XVI Gustaw. Lata 50-70 przyniosły rozwój państwa opiekuńczego, który nie kolidował z bardzo szybkim rozwojem gospodarczym. W drugiej połowie XIX w. i na początku XX w zmiany ustrojowe: reforma parlamentu 1866, powstanie nowoczesnych partii, wprowadzenie rządów parlamentarnych, 1919 powszechne prawo wyborcze.
